Ab Baars Trio 20 Years
1991 - 2011 – 5 CD Box Set

Wig 20

In twintig jaar heeft het Ab Baars Trio zich een volstrekt unieke plek in de Nederlandse geïmproviseerde muziek (en zelfs ver daarbuiten) verworven. Er is geen ander trio waarin de rollen van de drie musici zo gelijkwaardig en zo clichévrij is neergezet als in deze groep. Neem nou Martin van Duynhoven, die zich eerder als een klassieke slagwerker manifesteert dan als een timekeeper. De aanpak van Baars, De Joode en Van Duynhoven is namelijk eerder orkestraal dan jazzmatig. Ze geven het vlees op de botten van de composities van de leider, en doen dat fantasierijk maar ook efficiënt, weelderig maar ook sober. Dankzij deze paradoxen is een oeuvre ontstaan waarvan deze box met vijf cd’s verslag doet. De oudste is ‘3900 Carol Court’ (vernoemd naar het woonadres van Baars’ mentor en inspirator, klarinettist John Carter) en via ‘A Free Step’ (met muziek van Carter), ‘Songs’ (geïnspireerd door Amerikaanse Indianen) en ‘Party At the Bimhuis’ (ter gelegenheid van het tienjarig bestaan) komen we bij de nieuwste: ‘Gawky Stride’. Die laatste is alleen verkrijgbaar in deze box, maar zelfs voor liefhebbers die alles al hebben, rechtvaardigt de cd de aanschaf nog. En dan hebben we het nog niet eens over het uitstekende boekje, met een inzichtelijk essay van Kevin Whitehead, discografie en chronologie. De nieuwe plaat (de eerste van het Trio zonder gasten in tien jaar tijd!) laat horen waar de groep nu staat, en vooral hoe rijk en diepgaand de muziek is geworden. Bijzonder is het feit dat er twee vrije improvisaties opstaan, iets waar het drietal zich nooit eerder heeft gewaagd. Maar men zal het aan ‘A Spray of Rooks’ en ‘Lace-Rocked Foam’ niet af horen. De opbouw van beide stukken is al even architectonisch en grillig als het gecomponeerde materiaal. Dat kenmerkt zich door de vertellende opbouw, met stops en starts, een zorgvuldige afwisseling van staccato en legato, lange noten en frasen met snelle noten, welluidendheid en bewuste rauwheid en uitgekiend dynamiekgebruik. Het is niet voor niets dat Baars zijn inspiratie vaak uit literatuur haalt – zijn jubileumprogramma ‘Invisible Blow’ borduurt daar ook op voort. In twee stukken op ‘Gawky Stride’ horen we Baars op zijn nieuwe instrument, de shakuhachi, voor het eerst in trioverband. Het etherische ‘Toru’s Garden’ klinkt het meest Japans van de twee, met de gestreken bas van De Joode als tweede stem, en de dramatische punctuaties van Van Duynhoven, die een ceremoniële, rituele lading suggereren. Het toont aan dat er voor een groep die al zo lang bestaat toch nog nieuwe wegen denkbaar zijn, ook zonder de toevoeging van gasten.
--Herman te Loo Jazzflits 14 nov 2011 nr.167